Verdieping

Wie ben ik?

Identiteit is een lastig begrip. Want wie bepaalt wie jij bent? Doe je dat zelf of zijn dat juist anderen? Mijn visie is dat je identiteit ontstaat uit jouw interactie met andere mensen en de wereld in het algemeen. Als je in je eentje op een verder onbewoond eiland leeft, dan heeft het begrip ‘identiteit’ niet zoveel betekenis. Identiteit is echter geen objectieve waarheid. Je hebt verschillende rollen in de wereld, mensen kennen jou op verschillende manieren en zien soms wat ze willen zien. Identiteit is een interpretatie. Een interpretatie waarvan? Van de motivatie waarom je doet wat je doet. En van wat in jouw leven de hoofd- en bijzaken zijn. Jij hebt vrijheid om jouw identiteit te bepalen, tegelijkertijd hebben anderen dat ook. Zolang het maar klopt met de feiten.

smile-1034157

Wat wil ik?

Het is belangrijk om te weten wat je wil omdat je anders blijft twijfelen en zoeken. En dus niet in actie komt. Weten wat je wil is niet eenvoudig, vooral als je er lang over nadenkt 🙂 Want hoe langer je denkt, hoe meer (theoretische) mogelijkheden je ziet. En de kans bestaat dat je je ongemerkt laat beïnvloeden door verwachtingen en ideaalbeelden van anderen, bijvoorbeeld je ouders.

Wat kan helpen, is om je leven te zien als een verhaal. Een verhaal brengt samenhang aan in gebeurtenissen en geeft ze betekenis. Waarom houden wij van verhalen? Ik denk omdat ze ons iets leren over het leven. Meer precies over hoe de hoofdpersoon om gaat met een uitdaging die op zijn (of haar) pad komt. We leren zo de levensvisie van de hoofdpersoon kennen. En kunnen die vervolgens gebruiken als een spiegel, we kunnen ons afvragen wat wij zelf in zijn of haar plaats zouden hebben gedaan. We kunnen ook ons eigen leven richting en samenhang geven door het te zien als een verhaal. Wie ben je geworden, waarom doe je wat je doet? En hoe wil je verder?

Waar leef ik voor?

Zingeving houdt veel mensen bezig. Sommigen zoeken het in hun werk, anderen houden zich bezig met spiritualiteit of religie. Waar komt die behoefte aan zingeving vandaan? Ik denk vanuit twee dingen: onze sociale natuur en onze angst voor de dood. Over het eerste: mensen zijn sociale wezens, die elkaar nodig hebben om te overleven en gelukkig te zijn. Daarom voelen mensen zich (emotioneel) verbonden met elkaar. We kunnen ons inleven in wat een ander voelt en worden daardoor geraakt. Door die verbondenheid doet de vraag zich op wat onze eigen rol is in het grotere geheel. Wat geeft ons leven een betekenis die ons eigen bestaan overstijgt? Het antwoord kan alleen gelegen zijn in de impact die we hebben op de levens van anderen.

De tweede reden dat mensen behoefte hebben aan zingeving, is de angst voor de dood. Ook dit is een natuurlijk, instinctieve drijfveer die helpt om onze soort in stand te houden. Tegelijkertijd weten we dat de dood onvermijdelijk is. Maar door wat je in je leven doet, kan je een verschil maken in de levens van anderen. En daardoor blijf je ook na je dood aanwezig: een klein beetje onsterfelijk.

hiker-1149877

Jong & oud

Het is op elke leeftijd zinvol om na te denken over jouw WAAROM. Als je jong bent, heb je veel keuzes te maken in een complexe en onzekere wereld. Je bent nog grotendeels een onbeschreven blad, je leven kan nog vele kanten op. Jouw uitdaging is om je bewust te worden van wat je echt belangrijk vindt. En hoe wil je die overtuiging in de praktijk brengen? Bedenk: als je vreselijk in dubio zit over twee opties, dan zijn ze wellicht allebei OK. Zorg in elk geval dat je niet blijft hangen in je denkproces. Want juist door dingen te doen krijg je nieuwe inzichten.

Als je al wat ouder bent, heb je door wat je allemaal hebt meegemaakt vaak meer zelfkennis. Daarmee kan je het geleefde leven opnieuw interpreteren en een nieuwe richting voor de toekomst uitstippelen. Misschien word je onrustig door een gevoel dat je tijd begint op te raken. Blijf niet steken in spijt over verloren jaren of over wat je fout hebt gedaan. Je kan nog steeds opnieuw beginnen.

Er kunnen ook hele specifieke momenten zijn dat je stil staat bij wie je bent en wie je wilt zijn. Bijvoorbeeld als een naaste is overleden, als je je werk kwijtraakt of als je gezondheid verslechtert. Je bent je oriëntatie even kwijt; je leven lijkt op z’n kop te staan. Ook op zo’n moment kan het helpen om (weer) op zoek te gaan naar je anker: jouw WAAROM.

Helden

Van oudsher gebruiken we het woord ‘held’ voor een dapper mens. Maar meer in het algemeen kunnen we zeggen dat een held iemand is die wordt bewonderd omdat hij (of zij) een overtuiging heeft waar hij zich met hart en ziel voor inzet. Een overtuiging om iets positiefs aan de wereld toe te voegen door iets te verbeteren of iets nieuws te creëren.

Er zijn waarschijnlijk mensen van wie jij vindt dat zij een leven hebben geleid dat de moeite waard was. Als je zou begrijpen waarom je juist hén bewondert, dan zou je dat inzicht vervolgens op jezelf kunnen toepassen. En daardoor hopelijk ook zelf een leven leiden waar je trots op bent.

Helden zijn mensen van vlees en bloed, met de menselijke zwakheden die iedereen heeft. En dat betekent dat hun manier van leven op een bepaalde manier waarschijnlijk ook voor jou bereikbaar is. Wie vind jij een held? En wat zegt dat over jou?

nelson-mandela-510516